Kintsukuroi en de opening naar een nieuwe fase in je persoonlijke ontwikkeling.

Hoe deze Japanse filosofie je helpt bij elke volgende fase in je ontwikkeling, waaronder bijvoorbeeld: het zoeken van je volgende loopbaanstap

Kintsukuroi is het ambacht en de filosofie van het repareren van gebroken aardewerk. Kintsukuroi is in Japan inmiddels een kunstvorm geworden en wel een kunstvorm die per ongeluk is ontstaan volgens kunsthistorici. De filosofie leert ons dat we littekens, beschadigingen, ja zelfs scherven uit ons verleden niet moeten verstoppen en maskeren, maar juist moeten gebruiken om onze ervaring, weerstand en herstelvermogen te tonen. De lessen en ervaringen uit ons verleden dragen we mee en juist door deze ervaringen zijn we waardevoller geworden.

 

De kunstvorm is letterlijk per ongeluk ontstaan. Toen de Shogun Ashikaga Yoshimasa in de 15e eeuw zijn favoriete theekop kapot liet vallen, liet hij hem naar China sturen om te laten repareren. Hij kreeg z’n theekop heel terug, maar hij was erg teleurgesteld dat het was gerepareerd met behulp van metalen krammetjes die de scherven bij elkaar hielden. Dit primitieve nietjes-werk vond hij geen gezicht. Een van zijn lokale ambachtslieden bedacht een oplossing: hij vulde de barsten op met een mengsel van lak en gouddeeltjes. De barsten bleven zichtbaar, maar de theekop werd meer waard vanwege de lijm met gouddeeltjes. De theekop werd opnieuw Shoguns favoriet en begon aan zijn volgende fase van bestaan. En een nieuwe kunstvorm was ontstaan.

Het idee dat er een volgende fase van je bestaan aanbreekt, is de kern van de filosofie van Kintsukuroi. Of het een theekop is, of een persoon, het bestaan begint aan een nieuw hoofdstuk. Het verleden is zichtbaar. Je bent weer een geheel, maar de scherven en barsten tonen dat je verleden hebt en ze laten zien dat je wat hebt meegemaakt. De filosofie die achter Kintsukuroi schuil gaat, kan ons helpen in ons persoonlijk leven in onze professionele leiderschapsrol. Welke praktische concrete lessen biedt ons deze manier van kijken?

Een teken van weerbaarheid en vertrouwen hebben

Het vaasje van Marc Rutte dat de afgelopen periode zoveel aandacht trekt is een mooie metafoor voor breekbaarheid. Maar de focus op breekbaarheid (en het daar bij laten zoals hij doet) heeft een ongewenst effect namelijk: risicomijdend gedrag, krampachtigheid en misschien wel blokkering bij iets nieuws.

Waar Rutte het defensieve benadrukt om het vaasje vooral heel te houden, gaat Kintsukuroi een stapje verder. Natuurlijk moet je voorzichtig zijn, maar wanneer het vaasje een keer stuk gaat (en dat gaat het een keer onvermijdelijk) dan zijn we creatief en vaardig genoeg om het te repareren en weer heel te maken. Vertrouwen hebben dat je de scherven weer kunt lijmen en een nieuw levenshoofdstuk kunt starten nodigt je juist uit om iets nieuws aan te pakken. De zichtbare barsten, lijmsporen en littekens zijn daarbij bewijs van je weerbaarheid.

Bewijs van je vermogen om te groeien

“Door schade en schande worden we wijs” zeggen we wanneer we met tegenslag worden geconfronteerd. In de Kintsukuroi filosofie verstop je je verleden niet. De barsten tonen je vermogen om te herstellen en daardoor te groeien. “Er is geen leren zonder ervaring” zei een van mijn leermeesters lang geleden. En gelijk heeft hij. Fouten in het verleden leverden schade en scherven, maar ze zijn geheeld en de bladzijde werd telkens omgeslagen. Op elke pagina was je nog steeds dezelfde persoon, maar steeds een ontwikkelingsstap verder.

Je “niet vertelde verhaal” delen

Wij zijn goed in het verbergen van onze kwetsbaarheid. Tegenslagen, fouten die we maakten, of inzichten die we laat kregen … we delen ze niet graag. Op sterk en flink zijn en op een stoere houding, staat een premium in onze wereld van vandaag. Delen waar we echt mee zitten doen we niet snel en hulp vragen doen we niet graag. Wees gerust: iedereen heeft zijn/haar niet vertelde verhalen. En troost je iedereen heeft beschadigingen en barsten opgelopen door gebeurtenissen en omstandigheden in het leven. Je ervaringen heb je misschien niet verteld, maar je geschiedenis is bijvoorbeeld door je houding en gedrag soms wel zichtbaar voor anderen. Die zien dan niet HET beeld, maar HUN beeld en trekken een conclusie. In het voorbeeld van het van het gerepareerde aardewerk met z’n zichtbare barsten, wordt “het niet vertelde verhaal” zichtbaar en expliciet. Er waren ooit scherven, er was een fase van heling, en zo ziet de vaas er vandaag uit: wederom een geheel èn nog waardevoller. En onthoud, als je je kwetsbaarheid deelt zijn er altijd meer mensen die je willen helpen dan je denkt.

Kintsukuroi en het omgaan met tegenslag en verdriet

Kintsukuroi is een manier van herstellen na tegenslag en verdriet. Het helpt je omgaan met tegenslag bijvoorbeeld in de ontwikkeling van je loopbaan of bij verdriet over ontslag. Hersteld zijn is bij Kintsukuroi symbool voor: Breekbaarheid, maar ook voor Sterkte en Schoonheid, voor Imperfectie en de Volgende Levensfase. Deze manier van kijken is de tegenhanger van een wereld die moet bestaan uit ‘leuke dingen’ en ‘perfectie’.

Hoewel je omgeving en vooral facebook en andere social media je anders willen laten geloven is deze laatste wereld nep en een construct.

Belangrijk bij de levenskunst van herstellen en helen van Kintsukuroi is dat je de tijd neemt voor:

1.Het herkennen van de breuk

Bij het herkennen van de breuk ( je carrière tegenvaller/ontslag) gaat het om letterlijk het bij elkaar rapen van de scherven. Weten dat iets gebroken is en dat ook aanvaarden. Dit is een pijnlijk proces, maar onvermijdelijk. Pijn is een subjectieve ervaring (het is zoals jij het ervaart). Als je de scherven bewust opraapt en je stilstaat bij de aard van je pijn zal je merken dat pijn je ook een indicatie geeft voor de richting waarin de oplossing gezocht moet worden. Waarom raakt het mij zo? Welke lessen kan ik hieruit halen? In welke richting moet ik mij ontwikkelen om deze pijn in de toekomst zo niet meer te hebben? Ik heb het niet over pijn door een fysieke oorzaak of geestpijn, dat is een andere categorie. Pijn door tegenslag is er om op te lossen. Het vraagt een actieve houding waarbij je de pijn gebruikt. Lukt je dat, dan heeft ze je sterker gemaakt.

2.Het herstellen van de breuk

Bij het herstellen van de breuk gaat het om het bestuderen van de scherven na het oprapen. Het gaat hierbij over het doorvoelen van je emoties (vragen als: waarom raakt het mij zo?, welk aspect van mijn karakter wordt er aangesproken? en zit daar een opdracht voor mij in?). Stel jezelf de vraag waarom het gebroken is. Stel je niet tevreden met een externe zondebok. Aan een indringend gesprek met jezelf heb je het meest. Daar leer je van. Met het zorgvuldig bestuderen van de scherven om vast te stellen wat je nog altijd bezit en wat er beter kan, verander je de ongelukkige situatie van de breuk in een geschenk voor een nieuw hoofdstuk.

Conclusie en betekenis van het zichtbare verleden

Over de betekenis van scherven en barsten bij het bouwen, verstevigen en ontwikkelen van je eigenwaarde gaat Kintsukuroi uiteindelijk. Leonard Cohen zegt het mooi in zijn liedtekst Anthem:

Ring the bells that still can ring
Forget your perfect offering
There is a crack, a crack in everything
That’s how the light gets in

In hoeverre ben ik voor mijzelf een open boek?

“Ik maak mijn eigen keuzes…”

Het is rap gezegd, maar minder snel gedaan. Wie kijkt er met zijn eigen ogen?, wie hoort met zijn eigen oren?, en wie voelt met zijn eigen hart? Om te bepalen wat eigen is en om eigen keuzes ook op te volgen, heb je zelfkennis en zelfbewustzijn nodig.

Je vertelt jezelf: “ik maak mijn eigen keuzes en doe alleen wat ik echt wil doen”. Maar op welke fundamenten rusten die keuzes? Zijn het waarden die je sturen of is er opportunisme dat je leidt?

Als waarden en opportunisme elkaar niet bijten, dan gefeliciteerd, maar hoe vaak doe je niet iets uit beleefdheid terwijl je eigenlijk iets anders wil. En hoe vaak zijn wat je belandrijk vindt ( je waarden) en opportunisme niet met elkaar in conflict? En hoe zit het met woord “eigen”? Ken je jezelf goed genoeg om te bepalen wat  jouw eigen is en wat er bij je past?

Wanneer was de laatste keer dat je je waarden hebt ge-herijkt?
Wanneer voor het laatst heb je een serieus gesprek hebt gevoerd met jezelf over je goeie persoonskenmerken waarin je wil excelleren en over die kenmerken die je verder zou moeten ontwikkelen?
Hoe beter je jezelf kent en hoe bewuster je met je karakter eigenschappen, talenten en waarden omgaat, des te meer kun je keuzes ‘je eigen’ noemen.

Naar mate je zelfkennis en bewustzijn minder aandacht heeft gekregen ligt opportunisme als de dominante leidraad op de loer. Met opportunisme is niets mis zolang het in dienst staat van iets groters: de richting de je op wil. Bij het ontbreken van een stip aan de horizon en aan de richting die jij wil opgaan, zal je omgeving de referentie zijn die je keuzes bepaalt. Het risico is dan dat je gericht raakt op het korte termijn gewin, op het tevreden stellen van anderen, voldoen aan de verwachtingen, aardig gevonden worden, en op bijvoorbeeld niet-falen. Allemaal hele legitieme en herkenbare doelen, maar “eigen” keuzes…..?

In mijn coaching gesprekken zijn zelfkennis/bewustzijn en verbetering van zelfmanagement belangrijke onderdelen. Ook verhoging van je alertheid en waarnemingsvermogen voor mogelijkheden en kansen om je heen zijn altijd onderdeel van onze gesprekken.

Een van de manieren om je zelfbewustzijn en zelfkennis te verhogen is te kijken naar de cirkel van mensen om je heen.

  • Met wie besteed je je vrije tijd. Met wie eet je graag samen? Met wie ga je graag naar de bioscoop? Waarom is dat? Wat trekt je aan? Op welk aangenaam aspect wordt dan een appel gedaan? Wie ben je dan die situaties?
  • Realiseer je dat deze mensen je beïnvloeden, je vormen, je van ideeën voorzien en je veranderen
  • Maak eens een lijst van mensen met wie je de meeste tijd doorbrengt en hoe zij je beïnvloeden.
  • Wat zijn hun kwaliteiten, wat zijn eigenschappen die je in hen bewondert? Noem er eens een paar per persoon. Of hebben ze die niet eigenlijk… en wat maakt dan dat ik toch veel tijd met ze doorbreng.
  • Voel ik me revitaliseert, blij en energiek als ik een avondje met ze heb doorgebracht, of heeft het me juist energie gekost.
  • Stel bij bovenstaande vragen altijd de volgende vraag: waarom is dat?
  • Realiseer je dat de kwaliteiten en kenmerken van je intieme vrienden veel zeggen of wie jij zelf bent

De mensen om je heen die je het intensiefst ziet bepalen in grote mate hoe je je ontwikkelt in de tijd die voor je ligt. Ze helpen je inzien waarin je verder zou kunnen uitblinken en wat er meer ontwikkeld zou moeten worden. Ze zullen je ook laten ervaren hoeveel voldoening het geeft op allerlei terreinen als je tijd en aandacht geeft aan anderen.

Helderheid over je persoonskenmerken, je kwaliteiten en je waarden helpen je bij het maken van keuzes omdat richtingen zich zullen aandienen als een inzicht dat verschijnt. De keuzes zullen “eigen” zijn omdat ze je innerlijk als referentiepunt hebben en niet de buitenwereld.

Als coach help ik je graag bij dit proces, maar een aandachtige blik op je vriendenkring als een goeie spiegel van jezelf is al een eerste mooie stap.

 

 

 

“Kleed mij langzaam aan want ik heb haast”

Je volgende (professionele) stap in een tijd van economische voorspoed

We zijn uit de crisis, organisaties durven weer meer, er zijn nieuwe plannen, uitbreidingen en investeringen, er  zijn vacatures, er worden weer mensen gezocht.

Voor iedereen die loopbaanplanning tijdens de crisis een tijdje in de kast had gelegd en de beschutting van de bestaande baan heeft laten prevaleren, is dat fijn om te constateren. En het is zeker goed nieuws voor diegenen die een loopbaanswitch moeten maken en daar tegenop zien. Economische voorspoed betekent nieuwe kansen voor stappen in je  loopbaan. Bovendien groeit je vertrouwen en dat is ook belangrijk. Snel in de doe-stand dus, zou je denken. Er is al zoveel tijd voorbij gegaan, en je baalt al zo lang van de situatie waarin je verkeert, dat het nu tijd is om snel actie te ondernemen. Maar let op: juist nu, neem de tijd voor een goeie keuze.

“Vísteme despacio que tengo prisa” (“Kleed me langzaam aan want ik heb haast”, Ferdinand VII)

Dit waren de woorden van de Spaanse koning tegen een hoveling die hem moest aankleden en vond dat hij moest opschieten omdat hij wel eens te laat zou kunnen komen. Het is een veel gebruikte uitdrukking in het hedendaagse Spanje om aan te geven dat een stap voor stap benadering de meeste zekerheid geeft voor succes.

Voor zoiets belangrijks als je volgende baan geldt dit uitgangspunt zeker. Om goed te kiezen en de aantrekkelijkheid van de baan grondig te beoordelen neem je de tijd. Herken de verleidingen met een hoog ego karakter ( geld, status, job titel, etc.…) en pas daarvoor op. Ze maken je niet duurzaam gelukkig.

Kiezen op basis van de 3 F’s

De echte aantrekkelijkheid van een baan schuilt in de mate waarin hij bij jou past. Je kunt de aantrekkelijkheid van een baan vaststellen aan de hand van de 3F’s: Fun, Fair & Faith. Houd een baan eens tegen dit licht en bekijk of hij aan deze criteria voldoet.

Fun
Word ik blij van het vooruitzicht dat ik het werk daadwerkelijk uitvoer? Waar krijg ik energie van, en heeft de baan dat in zich? Hoe zijn de collega’s en hoe werken ze samen? Wat zijn de ontwikkelingsmogelijkheden om me verder te brengen: professioneel en persoonlijk? Krijg ik voldoende vrijheidsgraden in mijn werk daarvoor? Allemaal aspecten die bepalen of je plezier gaat hebben in je werk.

Fair
Passen de waarden van het bedrijf, van je nieuwe baas en van je collega’s bij jouw persoonlijke waarden? Met andere woorden: komen de waarden van het bedrijf overeen met wat jij nodig hebt om effectief te functioneren en gelukkig te zijn? Denk na en stel vast wat voor jou belangrijke waarden zijn en check dat eens bijvoorbeeld door vragen te stellen tijdens een sollicitatiegesprek. Zorg dat je niet verrast wordt.

Faith
Heb je vertrouwen in de leidinggevende aan wie je gaat rapporteren, in de organisatie waarin je gaat werken? Zijn ze met kansrijke projecten bezig? Merk je dat ze hun beloften nakomen? Kun je zien dat ze doen wat ze beloven, en dat woord en gedrag bij hen overeenkomen? Met andere woorden heb je vertrouwen in je baas, in de organisatie, en in de mogelijkheid om persoonlijk succesvol te zijn?

Je ziet het: geld, positie, status, job titel, etc., ze zitten er niet bij. Er is niets mis mee als je daarvoor kiest, als je maar weet dat het satisfiers zijn. Geld is een hygiëne factor ( te weinig salaris demotiveert, veel salaris motiveert niet langdurig), positie en status wennen snel. En deze ego factoren  hebben  altijd een prijs.

Welke? Je vindt hem op een (of meerdere) van de terreinen van de 3 F’s waarschijnlijk

The 100-Year Life Lynda Gratton en Andrew Scott

 “Living and working in an Age of Longevity”

Twee gezaghebbende professoren van de London Business School: Lynda Gratton (Management en Strategisch HR) en Andrew Scott (Economie) schreven een belangrijk boek over de manier waarop onze langer wordende levensverwachting gevolgen zal hebben voor de inrichting van ons werk- en privé leven. Het boek verscheen in juni 2016 en wordt al beschouwd als een toppublicatie in de HR wereld. De auteurs zeggen terecht dat dit onderwerp geen science fiction is. Het onderwerp is al actueel en dringend. Kinderen die nu geboren worden hebben een kans van 50% dat ze 105 jaar worden of ouder. Maar let op: 60-jarigen onder ons hebben al 50% kans dat ze 90 worden of ouder. En degenen die nu 40 jaar zijn kunnen met een waarschijnlijkheid van 50% de leeftijd van 95 bereiken of meer. De intentie van Linda Gratton en Andrew Scott is de conversatie over de consequenties hiervan op de agenda te krijgen. De impact is groot en er ligt een massa werk te doen. Dat maakt dit boek wel duidelijk.

gratton

Thema
Het thema van het boek wordt verbeeld met De Vloek van Ondine. Deze Franse parabel vertelt over hoe de nymph Ondine ontdekt dat haar echtgenoot Palemon ontrouw is waarna zij in razernij een vloek over hem uitspreekt: zolang hij wakker is, zal hij ademen, maar zodra hij in slaap valt zal hij sterven. Palemon is genoodzaakt vervolgens elk moment actief te blijven en kan niet rusten vanwege de angst dat z’n ogen dicht zullen vallen en dat de dood hem zal overvallen. Het vooruitzicht dat we niet meer rond ons 65-67ste met pensioen kunnen gaan, maar net als Palemon veroordeeld zijn om als maar door te werken omdat we het ons niet kunnen veroorloven om te stoppen, voelt als een vergelijkbare straf. Het geschenk van een langer leven wordt op deze manier gezien als een vloek, die bestaat uit constant werken, verveling, energieverbruik, slijtage en uiteindelijk een arme oude dag van spijt.

Linda Gratton en haar mede auteur zien het anders. Dat we langer gaan werken is onontkoombaar, maar hun visie is dat je door het herstructureren en anders indelen van je tijd het langer leven als geschenk gaat zien. Een leven met variatie, met nieuwe mogelijkheden, met nieuwe ervaringen en persoonlijke ontwikkeling. Door educatie en werk te her-construeren, stellen we een leven samen van meerdere en verschillende fasen met hun variatie en transities.

Einde 3 Stage Life
Wanneer we 100 jaar of ouder worden bezwijkt de klassieke indeling in 3 gescheiden fasen waar we zo gewend aan zijn geraakt: leren – werken – pensioen. Het alleen maar verlengen van de werkende fase is geen echte optie. Je zou moeten werken tot ver in de 70 misschien wel begin 80, om je pensioen uitkering te financieren. Het zou verwaarlozing betekenen van je gezondheid, je sociale contacten en al die andere niet tastbare aspecten die nodig zijn voor een gelukkig leven.

Nieuw: Multi Stage Life
Een Multi Stage Life is een leven dat bestaat uit verschillende periodes waarin je je steeds richt op een voor jou relevante prioriteit. Je kunt je meerdere carrières voorstellen bijvoorbeeld: een periode waarin je het inkomen maximeert, gevolgd door een periode waar je werk en privé in balans brengt, een periode van studie, een periode voor maatschappelijke activiteit of een periode waarin je een activiteit als zelfstandige opzet. Verandering is hier de norm en de verrijking voor je latere loopbaan en leven is het brede spectrum aan ervaring en skills, maar vooral ook je geleerd vermogen om jezelf steeds te vernieuwen. De context waarin je telkens deze keuzes maakt is dat je bewust bent van het Nu en Straks en dat je dus niet alleen rekening houdt met je “current self” maar ook investeert in je “future self”.

Bij het investeren moet je volgens Linda Gratton vooral denken aan investeren in het niet-tastbare bezit. Niet-tastbaar bezit bestaat uit kennis en vaardigheden, je vitaliteit (mentaal, fysiek, je netwerk van vrienden/familie, je emotionele sterkte, je veerkracht) en je transformatie capaciteit (zelfkennis, in staat zijn om contact te maken, open geest). Dit niet-tastbare bezit is niet alleen een sleutel voor een productief en succesvol arbeidsleven, maar is vooral ook de sleutel voor een gevarieerd en gelukkig lang leven.

Consequenties
Het einde van de 3 Stage Life heeft consequenties in heel veel richtingen: loopbaan planning en financiële planning voorop. Maar ook hoe we tegen leeftijd kijken. In de 3 Stage Life indeling was leeftijd gekoppeld aan de klassieke fasen. Lerend (=jong), werkend (25-65), pensioen (=oud). Deze groepen leven geïsoleerd en hebben niet veel met elkaar. Bij een Multi Stage Life is leeftijd geen scheidingslijn meer. Alle leeftijdsgroepen komen elkaar individueel tegen als medeleerling, als collega, als mede lid van een collectief. Het wegvallen van de leeftijd en de hokjes die daarmee worden geassocieerd zal een grote verandering betekenen in de manier waarop we elkaar bekijken.

De consequenties van een Multi Stage Life en de manier waarop we dit als individu zullen organiseren gaan nog wat verder. De auteurs belichten deze kort maar duidelijk. Consequenties zijn er bijvoorbeeld voor ons beeld, opvatting over- en inrichting van gezin/familieleven, huwelijk en andere samenlevingsvormen.

Er zal een grote behoefte zijn aan expertise op het gebied van financiële planning en aan hulp bij het bepalen van de individuele loopbaan/studie/persoonlijke ontwikkeling voor de kortere en langere termijn.

Tenslotte zal de overheid zich moeten buigen over de taak die zij heeft bij het helpen van diegenen die al die afwegingen eenvoudigweg intellectueel niet kunnen maken en al die mensen die vanwege andere beperkingen of andere gezondheidsproblemen tussen wal en schip zullen raken.

Wat bij het lezen het meest treft, is de constatering hoe ingrijpend en verreikend de consequenties van ons “ouder worden” is. Je komt er al lezend achter. Erg de moeite waard voor iedereen die vooruit wil kijken en aan de conversatie wil meedoen. Het is daarvoor de hoogste tijd.

Jezelf vernieuwen? Maar hoe kom ik uit die “wachtstand”?

Heb je ook de ervaring dat je wel wil vernieuwen, maar dat er iets in je zit dat je tegenhoudt?
Angst, zorg, kwetsbaarheid, of teleurstellingen uit het verleden bijvoorbeeld? Vertrouw op je kracht. Je kunt meer dan je denkt.
De Natuur geeft je het voorbeeld.

We waren een weekje in Noord Frankrijk in de buurt van Verdun. Precies 100 jaar geleden vond rond deze stad een menselijke ramp plaats die we ons niet kunnen voorstellen: een veldslag die 10 maanden duurde, een zinloze slachting van mensenlevens betekende ( 700.000 doden) en voor niemand ook maar 1 meter terreinwinst opleverde. We bezochten het Memorial waarin zich de verschrikking als een gestolde ramp presenteert. Foto’s, films en voorwerpen die zijn achtergelaten liggen er als losse bewijsstukken. Voor de generatie van toen betekende deze slag het einde van het vooruitgangsgeloof, en ik kan me dat voorstellen.

Toch, wanneer je met een hoofd vol van die beelden, weer buiten staat en het landschap aandachtig bekijkt gebeurt er iets vreemds en bijzonders tegelijk. De loopgraven zijn er nog en het ontelbaar aantal grote kuilen door mortier inslagen is zichtbaar in iedere richting. Maar de Natuur heeft er bezit van genomen. Bedekt met gras en planten, zijn de inslagkraters groene landschapsglooiingen geworden en zijn er op andere plaatsen naaldbomen gaan groeien, dicht op elkaar, die de kuilen tussen hen in verdelen. De Natuur is gaan helen: groen werd de kleur, glooiing werd de vorm, en schaduw werd gecreëerd als plekken van rust.

verdun

Deze Natuurkracht gaf mij daar een inzicht. De rampspoed kan nog zo groot zijn, de mens kan het nog zo verzieken, maar de kracht van de Natuur zorgt dat alles doorgaat en wel op haar voorwaarden, vernieuwd en geheeld. Er is een niet zichtbare oerkracht aan het werk.

Nu zijn we zelf deel van Natuur. We zijn uit dezelfde elementen opgebouwd en delen dezelfde energie. De scheppende kracht hebben wij dus ook. Ook al zien we het niet, de kracht van vernieuwing zit in ons, tot in onze lichaamscellen. Er zijn lessen voor wie ze wil zien. Er is altijd een nieuw begin, de Natuur helpt mee en het universum     (de scheppende levenskracht…hoe je het ook wil noemen) kent maar één ontwikkelrichting en dat is vooruit. Dit zijn lessen die optimistisch stemmen. Problemen, hindernissen, situaties van ongeluk of onbalans waarin je misschien nu verkeert, zijn niet bedoeld om in te blijven hangen. Vastzitten in je baan, niet weten wat nu, problemen bij het leiden van je bedrijf om er maar een paar te noemen, zijn een uitnodiging om iets nieuws te proberen.  Vertrouwen in de krachten die willen helpen, mag je hebben. Je kunt meer dan je denkt én je hoeft het niet alleen te doen

Mens of Robot … wie het laatst lacht.

Mens of Robot?…….Wie het laatst lacht…en dat kunnen robots ook al niet!

In het Intermediair Magazine van 8 september 2016 behandelt Rob Hartgers het nieuwe boek van Dik Bijl getiteld “Alles wordt Anders”. In dit boek schetst Dik een toekomst waarin ons werk zal worden overgenomen door computers en robots en dat beroepen die in algoritmen te vangen zijn overbodig zullen worden. Hij pleit voor gesprekken hierover, voor bewustwording en voor een breed maatschappelijk debat zodat we niet overvallen worden door deze Tzunami zoals hij dat noemt.robots

Rob Hartgers doet er nog een schepje bovenop: we moeten ons zorgen maken want onze baan verdwijnt, ook de baan van jou als je kenniswerker bent.
Banen die worden overgenomen door computers en robots, een echt schrikbeeld voor mensen zoals jij en ik die de macro brede maatschappelijke discussie van Dik Bijl natuurlijk van harte ondersteunen, maar vooral op ons micro niveau afvragen hoe dat er voor ons uitziet en wat wij persoonlijk kunnen doen. Het antwoord is simpel: jezelf van meer waarde maken, ja zelfs onmisbaar! Hoe doe je dat? Nou vooral door eens te kijken wat computers, robots en algoritmen niet kunnen en jij wel. En dat is nogal wat.

1. Herkennen wat hoopvol is, mogelijkheden zien, een positieve wending geven. Hiermee moet je bij robots niet aan komen. Robots en computers blijven systemen, en systemen zijn in staat om deficiënties, fouten en tekortkomingen te zien en eventueel te corrigeren. Maar ze missen het talent om te kiezen hoe ze naar de wereld willen kijken, om de moed op te brengen een proces op gang te brengen dat niet voor de hand ligt. Kortom je wereld, je bedrijf, of de afdeling waar je werkt beter te later functioneren.

2. Vrij associëren en werkelijk creatief zijn door intuïtie toe te laten. Deze menselijke kwaliteit gaat veel verder dan de grote maar beperkte capaciteit van computer en robot om “alles wat al is” met elkaar te verbinden. In onze complexe en veranderlijke wereld is het verleden een verraderlijke gids. Lees ” Black Swan” van Nassim Nichlos Taleb er maar eens op na.

3. Robots en computers: “ take care… but they don’t care”. Betrokken zijn, zorgen voor en toewijding hebben, allemaal kwaliteiten die een organisatie verder helpen, waar collega’s blij van worden en de baas dankbaar. We zoeken deze kwaliteiten bij robots, maar tevergeefs.

Welke baan je ook hebt, in welke organisatie of afdeling je ook werkt en op welk gebied jouw specialiteit ook ligt, je kunt jezelf voortdurend van meer waarde maken, zelfs onmisbaar, als je kwaliteiten, zoals hierboven genoemd, aandacht blijft geven en ontwikkelt. Van waarde zijn voor de klant, voor je collega’s, voor je baas en anderen, is het speelveld waar jij alleen het voor het zeggen hebt. Robots en computers zijn geen bedreiging als je de waarde die je vertegenwoordigt maar voortdurend herijkt.

In het periodiek herijken van wie je bent, wat je kunt en wat je intentie is, zit de crux. Af en toe je persoonlijke blauwdruk herzien is belangrijk. Steeds tijdig weer overschakelen van automaat naar manual zorgt dat je bijzonder blijft. Computers en robots vangen het eerst mensen die zelf automaten zijn geworden en niet meer bewegen. Ik help je graag bij het werken aan jezelf en om in beweging blijven. We doen het samen en lachen samen het laatst.

Leren, onthouden, loslaten

“Leren is gemakkelijk, onthouden is moeilijker, loslaten is het moeilijkst”.

Ik pakte laatst Daniel Ofman’s boek “Bezieling en Kwaliteit in Organisaties” van weer eens uit de kast. Van zijn ideeën over kernkwadranten was ik al fan, maar nu was ik op zoek naar inspiratie bij het denken over wat er zo komt kijken bij veranderprocessen die zoveel organisaties doormaken. Het boek viel open op de pagina met deze quote en zette meteen een associatie proces in gang. Ik moest denken aan die zin die we vaak zeggen wanneer we tegen een verandering opzien: “ja, dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan.” Soms is daarmee ons hart gelucht en gaan we aan de gang, maar hoe vaak gebeurt het niet dat deze constatering voldoende is om er maar niet eens aan te beginnen. Eenmaal uitgesproken blijft de zin dan ergens tussen ons in hangen en zijn we dankbaar dat we het nog even kunnen aanzien. Welbeschouwd is deze uitroep de versimpelde vertaling van Ofman’s quote.  Laten we de zin van Daniel Ofman eens fileren want het is waar:  Leren en veranderen gaat niet vanzelf en kost energie.

Leren: over “leren” is mij altijd een uitspraak van een docent bijgebleven die zei: “er is geen leren zonder ervaren”. En zo is het. Echt leren doe je wanneer je iets ondervindt. Veel meer dan wanneer het tegen je gezegd wordt. Vraag dit maar aan opvoedende ouders. Leren kost dus de minste moeite. Het overkomt je, je leert en denkt: dat doe de volgende keer anders.

Onthouden wat je geleerd hebt vereist al meer, namelijk de toewijding, en discipline om het aan te pakken en het onderdeel van je systeem te laten worden. Hier moet energie in gestoken worden. Dit is een opgave voor bijvoorbeeld de uitstellers onder ons.

Loslaten van het oude vertrouwde kost het meest, het betekent namelijk stoppen met het bekende en deze omwisselen voor vertrouwen in de goede afloop. Dat is wat! Na de investering in energie moet je ook nog omgaan met onzekerheid. Vertrouwen vormt zich geleidelijk, bouwt zich in stapjes op. Daarom kost het echte leren en veranderen tijd. Het is een Natuurwet zoals een cake tijd nodig heeft om te rijzen in de oven. Versnellen door de temperatuur te verhogen of regelmatig te kijken werkt niet. Als je het maar vaak genoeg gedaan hebt weet je dat het goed komt. En dan zijn we weer terug bij leren.